W przypadku przedsiębiorstwa gotówka pełni zupełnie inną funkcję niż tylko środek służący do opłacania bieżących rachunków. Odpowiedni poziom dostępnych środków może decydować o tym, czy firma spokojnie przejdzie przez słabszy okres, czy też będzie zmuszona szukać finansowania w najmniej korzystnym momencie.
Poduszka finansowa kojarzy się najczęściej z budżetem domowym. W biznesie jej znaczenie może być jeszcze większe. Firma jest narażona na opóźnienia płatności, sezonowość, nieprzewidziane wydatki, utratę ważnego klienta, awarie sprzętu czy nagły wzrost kosztów.
Jednocześnie zbyt duża ilość niepracującej gotówki również nie musi być optymalnym rozwiązaniem. Pieniądze pozostawione bez konkretnego celu mają ograniczoną wartość dla przedsiębiorstwa, szczególnie gdy mogłyby zostać wykorzystane do rozwoju lub zmniejszenia kosztów finansowania.
Dlatego pytanie nie powinno brzmieć wyłącznie: czy firma powinna mieć rezerwę? Bardziej istotne jest: jak duża powinna być i od czego uzależnić jej wysokość?
Poduszka finansowa firmy – co właściwie oznacza?
Poduszka finansowa to środki, które przedsiębiorstwo może wykorzystać w sytuacji przejściowych problemów lub nieplanowanych wydatków.
Nie powinna być traktowana jako pieniądze przeznaczone na codzienną działalność.
Jej zadaniem jest stworzenie bufora bezpieczeństwa.
Może zostać wykorzystana na przykład wtedy, gdy:
- kilku klientów opóźni płatności,
- sprzedaż sezonowo spadnie,
- pojawi się nieplanowana awaria,
- firma będzie musiała ponieść większy wydatek,
- pojawi się konieczność szybkiej inwestycji,
- kontrahent zerwie ważną umowę,
- wzrosną koszty prowadzenia działalności.
Poduszka daje więc przedsiębiorcy coś bardzo cennego – czas.
Zamiast natychmiast podejmować decyzję pod presją, właściciel może spokojnie przeanalizować sytuację.
Dlaczego gotówka jest tak ważna?
Firma może posiadać wartościowy majątek, podpisane kontrakty i rentowną działalność, a mimo to mieć problem z regulowaniem bieżących zobowiązań.
Powód jest prosty.
Majątek nie zawsze można szybko zamienić na pieniądze.
Należność od klienta może być warta 100 tys. zł, ale jeżeli kontrahent zapłaci za 60 dni, przedsiębiorstwo nie może wykorzystać tych pieniędzy dzisiaj.
Maszyna może być warta 300 tys. zł, ale jej sprzedaż również wymaga czasu.
Poduszka finansowa ma natomiast zapewniać środki dostępne wtedy, gdy są rzeczywiście potrzebne.
1. Ile miesięcy kosztów powinna pokrywać rezerwa?
Nie istnieje jedna uniwersalna kwota odpowiednia dla każdej firmy.
Inaczej wygląda sytuacja jednoosobowej działalności usługowej, inaczej firmy produkcyjnej, a jeszcze inaczej przedsiębiorstwa posiadającego kilkudziesięciu pracowników.
Jednym z prostszych sposobów określenia minimalnej rezerwy jest policzenie miesięcznych kosztów niezbędnych do utrzymania działalności.
Jeżeli firma potrzebuje miesięcznie 50 tys. zł na podstawowe funkcjonowanie, rezerwa odpowiadająca trzem miesiącom wynosi 150 tys. zł.
Przy sześciu miesiącach byłoby to 300 tys. zł.
Nie oznacza to, że każda firma powinna automatycznie posiadać sześciokrotność swoich kosztów.
To punkt wyjścia do dalszej analizy.
Koszty niezbędne a wszystkie koszty
Przy obliczaniu poduszki warto rozdzielić wydatki na dwie grupy.
Pierwsza to koszty niezbędne do utrzymania działalności.
Mogą to być:
wynagrodzenia,
czynsz,
media,
raty kredytów i leasingów,
ubezpieczenia,
podstawowe usługi,
podatki,
niezbędne zakupy.
Druga grupa obejmuje wydatki, które można ograniczyć w przypadku problemów.
Przykładowo część kampanii reklamowych, dodatkowe inwestycje czy zakupy wyposażenia mogą zostać czasowo przesunięte.
Dzięki takiemu podziałowi można stworzyć bardziej realistyczny obraz minimalnego zapotrzebowania na gotówkę.
2. Firma usługowa potrzebuje innej rezerwy niż produkcyjna
Przedsiębiorstwo świadczące usługi bez dużych kosztów stałych może funkcjonować przy mniejszej poduszce niż firma posiadająca własną halę, park maszynowy i dużą liczbę pracowników.
Firma usługowa może mieć możliwość szybkiego ograniczenia części wydatków.
Producent często nie ma takiej elastyczności.
Musi utrzymać maszyny, magazyn, energię i personel, nawet gdy zamówień chwilowo jest mniej.
Dlatego wielkość rezerwy powinna uwzględniać model biznesowy.
3. Sezonowość ma ogromne znaczenie
Niektóre firmy zarabiają przede wszystkim w określonych miesiącach.
Przykładem mogą być przedsiębiorstwa działające w turystyce, gastronomii, budownictwie, handlu sezonowym czy branży eventowej.
Jeżeli firma generuje większość przychodów latem, musi przygotować się na okres słabszej sprzedaży.
W takim przypadku poduszka finansowa powinna być większa niż w przedsiębiorstwie, którego przychody są stabilne przez cały rok.
Nie każdy słabszy miesiąc oznacza kryzys
Jeżeli spadek sprzedaży jest przewidywalny, nie powinien być traktowany jako niespodziewane zagrożenie.
Powinien zostać uwzględniony w planowaniu.
To jedna z różnic między rezerwą finansową a zwykłym utrzymywaniem pieniędzy na rachunku.
Poduszka powinna być przygotowana na sytuacje, których firma nie jest w stanie dokładnie przewidzieć.
4. Opóźnienia płatności mogą zniszczyć płynność
Firma może mieć bardzo dobry wynik sprzedaży, ale jeśli klienci nie płacą terminowo, pojawia się problem.
Załóżmy, że przedsiębiorstwo wystawia miesięcznie faktury na 200 tys. zł.
Jednocześnie jego podstawowe koszty wynoszą 130 tys. zł.
Teoretycznie sytuacja wygląda dobrze.
Jeżeli jednak część klientów zacznie płacić z 30- lub 60-dniowym opóźnieniem, firma może mieć problem z pokryciem bieżących wydatków.
Poduszka pozwala przetrwać taki okres bez natychmiastowego zaciągania finansowania.
5. Duże kontrakty zwiększają zapotrzebowanie na kapitał
Paradoksalnie bardzo dobry kontrakt może stać się problemem finansowym.
Jeżeli firma otrzymuje duże zlecenie, może być zmuszona wcześniej kupić materiały, zatrudnić dodatkowych pracowników lub wynająć sprzęt.
Płatność od klienta pojawi się dopiero po wykonaniu określonego etapu.
Przedsiębiorstwo musi więc najpierw sfinansować realizację kontraktu.
W takich sytuacjach znaczenie poduszki finansowej zdecydowanie rośnie.
6. Poduszka chroni przed kosztownym finansowaniem
Brak gotówki może zmusić przedsiębiorcę do skorzystania z kredytu, limitu w rachunku lub innego źródła finansowania.
Samo finansowanie zewnętrzne nie jest złe.
Może być bardzo przydatnym narzędziem rozwoju.
Problem pojawia się wtedy, gdy przedsiębiorca korzysta z niego wyłącznie dlatego, że nie ma środków na opłacenie bieżących rachunków.
W takiej sytuacji koszt finansowania staje się dodatkowym obciążeniem.
Kredyt jako narzędzie, a nie koło ratunkowe
Dobrze zarządzana firma może świadomie korzystać z finansowania.
Kredyt inwestycyjny może umożliwić zakup maszyny, która zwiększy zdolności produkcyjne.
Leasing może pozwolić na zakup samochodu bez jednorazowego wydawania całej kwoty.
Limit kredytowy może zabezpieczać krótkoterminową płynność.
Ważne jest jednak, aby przedsiębiorca wiedział, dlaczego korzysta z finansowania i jaki jest jego koszt.
Poduszka finansowa zmniejsza ryzyko, że finansowanie zewnętrzne będzie potrzebne w sytuacji awaryjnej.
7. Jak wyliczyć własną poduszkę?
Można rozpocząć od prostego wzoru:
minimalne miesięczne koszty działalności × liczba miesięcy bezpieczeństwa = podstawowa wartość rezerwy
Przykładowo:
50 000 zł × 4 miesiące = 200 000 zł.
To jednak dopiero początek.
Następnie warto uwzględnić specyfikę firmy.
Jeżeli przedsiębiorstwo ma nieregularne przychody, duże zadłużenie lub wysoką zależność od kilku klientów, rezerwa może wymagać zwiększenia.
8. Ile miesięcy bezpieczeństwa wybrać?
Można przyjąć orientacyjnie różne poziomy.
1-2 miesiące – minimalny bufor, który może być odpowiedni dla bardzo stabilnej i elastycznej działalności.
3 miesiące – podstawowa rezerwa dla części małych przedsiębiorstw.
4-6 miesięcy – większy poziom bezpieczeństwa przy wyższych kosztach stałych lub większej niepewności.
6 miesięcy i więcej – rozwiązanie, które może mieć sens w biznesach szczególnie podatnych na sezonowość, wahania rynku lub wysokie koszty stałe.
Nie należy traktować tych wartości jako sztywnych reguł.
Są raczej punktem odniesienia.
9. Co z firmą jednoosobową?
Jednoosobowa działalność może mieć pozornie niewielkie koszty.
Jeżeli jednak właściciel jest jednocześnie głównym wykonawcą usług, jego czas jest kluczowym zasobem firmy.
Choroba, konieczność opieki nad bliską osobą czy czasowa niemożność pracy może spowodować gwałtowny spadek przychodów.
Dlatego przedsiębiorca powinien uwzględnić również ryzyko związane z własną zdolnością do generowania przychodu.
10. Co jeśli firma ma kilku dużych klientów?
Duża koncentracja przychodów zwiększa ryzyko.
Jeżeli 60 proc. sprzedaży pochodzi od jednego klienta, jego utrata może znacząco zmienić sytuację przedsiębiorstwa.
W takim przypadku większa poduszka może być uzasadniona.
Jednocześnie warto pracować nad dywersyfikacją źródeł przychodów.
Rezerwa finansowa daje czas, ale nie rozwiązuje problemu strukturalnej zależności od jednego odbiorcy.
11. Gotówka powinna być naprawdę dostępna
Poduszka finansowa ma być użyteczna.
Jeżeli wszystkie środki są zainwestowane w aktywa, których nie można szybko sprzedać, ich funkcja jako rezerwy jest ograniczona.
Część pieniędzy może być przechowywana w bezpiecznych i łatwo dostępnych formach, odpowiednich do krótkoterminowych potrzeb przedsiębiorstwa.
Nie chodzi o maksymalizowanie potencjalnego zysku z rezerwy.
Najważniejsza jest dostępność środków i bezpieczeństwo.
Czy trzymanie dużej gotówki jest zawsze korzystne?
Nie.
Gotówka znajdująca się na rachunku nie musi generować wartości porównywalnej z inwestycją w rozwój przedsiębiorstwa.
Jeżeli firma ma bardzo dużą nadwyżkę i jednocześnie nie wykorzystuje jej przez wiele lat, warto zastanowić się, czy cała kwota powinna pozostać w formie płynnej rezerwy.
Można rozważyć podział środków na kilka części.
Trzy poziomy pieniędzy w firmie
Praktycznym rozwiązaniem jest rozdzielenie środków na:
1. Pieniądze operacyjne
Służą do bieżącego funkcjonowania firmy.
2. Poduszkę bezpieczeństwa
Mają być dostępne w przypadku problemów.
3. Kapitał rozwojowy
Może zostać przeznaczony na inwestycje, ekspansję lub inne działania zwiększające wartość przedsiębiorstwa.
Takie rozdzielenie pozwala uniknąć sytuacji, w której przedsiębiorca traktuje całą gotówkę jako jedną pulę.
12. Oddziel konto operacyjne od rezerwy
Jednym z prostych sposobów na ochronę poduszki jest przechowywanie jej na oddzielnym rachunku.
Jeżeli wszystkie pieniądze znajdują się na jednym koncie, łatwo uznać dostępne saldo za środki, które można wydać.
Oddzielny rachunek może działać jak psychologiczna bariera.
Pieniądze są dostępne, ale nie są częścią codziennego budżetu operacyjnego.
13. Poduszka nie powinna finansować codziennych strat
Jeżeli firma każdego miesiąca wydaje więcej, niż zarabia, wykorzystywanie rezerwy nie jest rozwiązaniem problemu.
Poduszka służy do pokrywania przejściowych zaburzeń.
Jeżeli przedsiębiorstwo stale generuje stratę, potrzebna jest zmiana modelu działalności, kosztów, cen lub struktury finansowania.
To zasadnicza różnica.
Rezerwa nie może zastąpić strategii
Jeżeli przez rok firma systematycznie zużywa poduszkę, oznacza to, że problem nie jest chwilowy.
Rezerwa może kupić czas.
Nie może jednak trwale zastąpić rentownego modelu biznesowego.
14. Kiedy można wykorzystać poduszkę?
Dobrym przykładem jest nagła awaria.
Firma posiada maszynę, której naprawa kosztuje 40 tys. zł.
Bez rezerwy właściciel musi szukać finansowania.
Z poduszką może pokryć koszt natychmiast i kontynuować działalność.
Innym przykładem jest nagła utrata dużego klienta.
Jeżeli przedsiębiorstwo ma środki pozwalające funkcjonować przez kilka miesięcy, może spokojnie rozpocząć działania sprzedażowe zamiast podejmować paniczne decyzje.
15. Poduszka przydaje się podczas kryzysu rynkowego
Gdy rynek zaczyna zwalniać, dostęp do finansowania może być trudniejszy.
Banki mogą ostrożniej oceniać klientów.
Inwestorzy mogą ograniczać zaangażowanie.
Kontrahenci mogą skracać limity kupieckie.
Firma posiadająca gotówkę ma wtedy większą swobodę.
Może przeczekać najtrudniejszy okres, negocjować warunki i wykorzystywać okazje, które pojawiają się na rynku.
16. Rezerwa zwiększa siłę negocjacyjną
To mniej oczywista zaleta.
Przedsiębiorca, który nie potrzebuje natychmiastowych pieniędzy, może spokojniej negocjować z kontrahentami.
Nie musi przyjmować każdego zlecenia.
Nie musi zgadzać się na bardzo długi termin płatności.
Nie musi sprzedawać aktywów po niekorzystnej cenie.
Gotówka daje więc również niezależność decyzyjną.
17. Najgorszy moment na budowanie poduszki
Najczęściej wtedy, gdy firma już ma poważne problemy.
Budowanie rezerwy powinno odbywać się w okresie dobrej koniunktury.
Jeżeli przedsiębiorstwo ma wyjątkowo dobry miesiąc, nie musi przeznaczać całej nadwyżki na wydatki.
Część może trafić do rezerwy.
Dzięki temu poduszka powstaje stopniowo.
18. Jak systematycznie budować rezerwę?
Można przyjąć prostą zasadę.
Na przykład część miesięcznej nadwyżki finansowej trafia na oddzielne konto.
Nie musi to być zawsze identyczna kwota.
Można ustalić minimalny poziom, który firma chce odkładać w dobrych miesiącach.
Przykładowo przedsiębiorstwo może przeznaczać 10 proc. miesięcznej nadwyżki na budowanie bezpieczeństwa.
Po osiągnięciu docelowego poziomu środki mogą być kierowane na inne cele.
19. Poduszka powinna mieć określony cel
Warto wiedzieć, co właściwie chcemy zabezpieczyć.
Czy rezerwa ma pokryć trzy miesiące kosztów?
Czy ma sfinansować dużą awarię?
Czy ma zabezpieczyć firmę przed utratą kluczowego klienta?
Czy ma pozwolić na przetrwanie sezonu?
Im bardziej precyzyjnie określony cel, tym łatwiej ustalić odpowiednią kwotę.
20. Poduszka a inwestycje
Częsty dylemat przedsiębiorcy brzmi:
Czy lepiej trzymać pieniądze na koncie, czy zainwestować je w rozwój?
Odpowiedź zależy od sytuacji.
Jeżeli firma nie posiada żadnej rezerwy, inwestowanie całej nadwyżki może zwiększać ryzyko.
Jeżeli natomiast posiada odpowiedni bufor, część dodatkowych środków może zostać wykorzystana na rozwój.
Najpierw bezpieczeństwo, później bardziej agresywne wykorzystanie kapitału – taka kolejność może być rozsądnym punktem wyjścia.
21. Czy poduszka może być zbyt duża?
Tak.
Jeżeli przedsiębiorstwo posiada gotówkę znacznie przekraczającą jego potrzeby bezpieczeństwa, a jednocześnie nie inwestuje w rozwój ani nie ogranicza kosztów finansowania, kapitał może być niewykorzystany.
Nie oznacza to, że należy wydawać pieniądze tylko po to, aby „pracowały”.
Każda decyzja inwestycyjna powinna być oceniana pod kątem ryzyka i oczekiwanej korzyści.
22. Jak ustalić poziom bezpieczeństwa?
Dobrym sposobem jest analiza kilku zmiennych.
Koszty stałe
Im wyższe, tym większa potrzeba rezerwy.
Stabilność przychodów
Przewidywalna sprzedaż pozwala utrzymywać mniejszy bufor.
Sezonowość
Duże wahania zwiększają zapotrzebowanie na gotówkę.
Koncentracja klientów
Zależność od kilku odbiorców zwiększa ryzyko.
Zadłużenie
Wysokie raty zwiększają miesięczne zapotrzebowanie na środki.
Branża
Niektóre sektory są bardziej podatne na nagłe zmiany popytu.
23. Poduszka a branża budowlana
Firma budowlana może mieć bardzo duże przychody, ale również wysokie koszty materiałów, pracowników, transportu i sprzętu.
Dodatkowo część kontraktów może być rozliczana etapami.
To oznacza, że zapotrzebowanie na kapitał obrotowy może być wysokie.
Rezerwa powinna więc uwzględniać harmonogram realizowanych inwestycji i terminy płatności.
24. Poduszka w handlu
Firma handlowa może potrzebować znacznych środków na zakup towaru.
Jeżeli popyt spada, część pieniędzy zostaje zamrożona w magazynie.
W takim przypadku istotna jest nie tylko sama wartość gotówki, ale również szybkość rotacji zapasów.
25. Poduszka w usługach
Firmy usługowe często mają mniejsze zapotrzebowanie na kapitał niż przedsiębiorstwa produkcyjne.
Nie zawsze jednak.
Jeżeli firma zatrudnia dużą liczbę osób, ma wysokie koszty biura i działa na długich terminach płatności, również potrzebuje odpowiedniego bufora.
26. Poduszka a mikroprzedsiębiorstwo
W bardzo małej firmie warto analizować zarówno finanse przedsiębiorstwa, jak i osobistą sytuację właściciela.
Jeżeli właściciel czerpie z firmy większość swoich dochodów, problem z płynnością przedsiębiorstwa może szybko przełożyć się na jego budżet domowy.
Dlatego w takich przypadkach bezpieczeństwo finansowe powinno być analizowane szerzej.
27. Co zrobić, gdy poduszka jest za mała?
Nie zawsze można od razu zgromadzić dużą kwotę.
Można rozpocząć od określenia minimalnego poziomu bezpieczeństwa.
Następnie należy sprawdzić:
które koszty można ograniczyć,
które należności można szybciej odzyskać,
czy można poprawić warunki płatności,
czy niepotrzebne inwestycje można przesunąć,
czy istnieje możliwość zwiększenia marży.
Budowanie rezerwy jest procesem.
28. Przyspieszenie płatności może być równie ważne jak oszczędności
Jeżeli firma wystawia faktury z terminem 60 dni, a klienci regularnie płacą po 70-80 dniach, warto przyjrzeć się procesowi należności.
Można między innymi:
wprowadzić zaliczki,
negocjować krótsze terminy,
wysyłać faktury natychmiast po wykonaniu usługi,
automatyzować przypomnienia,
weryfikować kontrahentów.
Poprawa ściągalności należności może znacząco poprawić płynność bez zwiększania sprzedaży.
29. Zaliczki mogą ograniczyć zapotrzebowanie na kapitał
W branżach, w których realizacja zamówienia wymaga wcześniejszych zakupów, zaliczka może być bardzo pomocnym rozwiązaniem.
Klient finansuje część realizacji, a firma nie musi angażować całego własnego kapitału.
Oczywiście możliwość zastosowania zaliczek zależy od branży i relacji z klientem.
30. Poduszka finansowa nie oznacza braku ryzyka
Nawet duża rezerwa nie gwarantuje bezpieczeństwa.
Firma może doświadczyć długotrwałego spadku popytu, problemów prawnych, utraty rynku czy poważnych zmian technologicznych.
Poduszka ma przede wszystkim zwiększyć odporność.
Nie zastępuje strategii, dywersyfikacji ani dobrego zarządzania.
31. Rezerwa a dywersyfikacja
Jeżeli firma ma jednego klienta odpowiadającego za większość przychodów, nawet duża gotówka może jedynie odsunąć problem w czasie.
Dlatego warto równolegle rozwijać inne źródła przychodu.
Podobnie w przypadku dostawców.
Uzależnienie od jednego partnera może być ryzykowne, jeśli jego problemy przełożą się na działalność firmy.
32. Poduszka finansowa jako element strategii
Rezerwa nie powinna być przypadkową kwotą odkładaną na koncie.
Powinna być częścią szerszego planu finansowego.
Firma powinna wiedzieć:
ile potrzebuje na działalność,
jakie ma zobowiązania,
kiedy otrzyma należności,
jakie inwestycje planuje,
jakie ryzyka są najważniejsze.
Dopiero wtedy można racjonalnie określić poziom bezpieczeństwa.
33. Co zrobić z nadwyżką ponad poduszkę?
Jeżeli firma osiągnęła docelowy poziom rezerwy, nadwyżka może zostać przeznaczona na różne cele.
Może to być:
spłata drogiego zadłużenia,
inwestycja w sprzęt,
rozwój sprzedaży,
automatyzacja,
szkolenia,
wejście na nowy rynek,
budowanie dodatkowego kapitału.
Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla każdego przedsiębiorstwa.
Decyzja powinna zależeć od strategii firmy.
34. Nie inwestuj pieniędzy potrzebnych na bezpieczeństwo
Jeżeli firma wie, że za trzy miesiące musi zapłacić dużą kwotę za podatek, ratę lub dostawę, środki przeznaczone na ten cel nie powinny być traktowane jako kapitał wysokiego ryzyka.
Podział pieniędzy według ich funkcji pomaga uniknąć takich błędów.
Inne środki służą do bieżącej działalności.
Inne zabezpieczają firmę.
Jeszcze inne mogą być wykorzystane do rozwoju.
35. Rezerwa powinna być aktualizowana
Koszty firmy zmieniają się.
Jeżeli przedsiębiorstwo zaczyna zatrudniać nowych pracowników, zwiększa powierzchnię biurową lub bierze kolejne zobowiązania, wcześniejsza poduszka może być niewystarczająca.
Dlatego jej wysokość warto przeliczać co najmniej raz na jakiś czas.
36. Co kwartał warto zadać sobie kilka pytań
Ile miesięcy działalności możemy sfinansować z dostępnej gotówki?
Jak szybko możemy odzyskać należności?
Które koszty możemy ograniczyć w razie problemów?
Jaki klient odpowiada za największą część przychodów?
Jakie duże wydatki czekają nas w najbliższych miesiącach?
Czy poziom zadłużenia jest bezpieczny?
Odpowiedzi mogą pomóc ocenić rzeczywisty poziom odporności przedsiębiorstwa.
37. Poduszka może zwiększać odwagę przedsiębiorcy
To jedna z mniej oczywistych korzyści.
Przedsiębiorca posiadający odpowiednią rezerwę nie musi przyjmować każdej propozycji.
Może odmówić nierentownego kontraktu.
Może poczekać na lepszego klienta.
Może negocjować warunki.
Może spokojnie przemyśleć inwestycję.
Brak gotówki często prowadzi do decyzji podejmowanych pod presją.
38. Pieniądze kupują czas
To właściwie najlepszy sposób na opisanie funkcji poduszki finansowej.
Jeżeli firma ma środki na sześć miesięcy działania, może przez pół roku szukać rozwiązania problemu.
Jeżeli ma pieniądze tylko na kilka tygodni, decyzje muszą być podejmowane znacznie szybciej.
Poduszka nie gwarantuje sukcesu.
Daje jednak przestrzeń do działania.
39. Poduszka finansowa a plan awaryjny
Warto przygotować prosty scenariusz kryzysowy.
Załóżmy, że przychody spadają o 30 proc.
Co wtedy?
Które wydatki można ograniczyć?
Które inwestycje można przesunąć?
Ile miesięcy firma może funkcjonować?
Czy konieczne będzie dodatkowe finansowanie?
Takie ćwiczenie może ujawnić słabe punkty jeszcze zanim pojawi się rzeczywisty problem.
40. Poduszka powinna być częścią kultury finansowej firmy
Nie chodzi tylko o decyzję właściciela.
W większej organizacji również pracownicy odpowiedzialni za finanse powinni rozumieć znaczenie płynności.
Dział sprzedaży powinien znać wpływ terminów płatności na firmę.
Dział zakupów powinien wiedzieć, ile kapitału zamrażają zapasy.
Zarząd powinien uwzględniać płynność przy planowaniu inwestycji.
W ten sposób bezpieczeństwo finansowe staje się częścią zarządzania całym przedsiębiorstwem.
Ile gotówki naprawdę potrzebuje firma?
Najuczciwsza odpowiedź brzmi: tyle, aby przetrwać realistyczny okres zaburzeń bez podejmowania desperackich decyzji.
Dla jednej firmy będą to dwa miesiące kosztów.
Dla innej sześć miesięcy.
Jeszcze inne przedsiębiorstwo może potrzebować większego bufora ze względu na sezonowość, zadłużenie, wysokie koszty stałe lub długie terminy płatności.
Nie warto kopiować poziomu rezerwy od konkurencji.
Lepiej obliczyć własne potrzeby.
Poduszka finansowa nie jest stratą pieniędzy
Czasami przedsiębiorcy niechętnie trzymają większą gotówkę, ponieważ uważają, że pieniądze powinny cały czas pracować.
To prawda, ale poduszka ma inne zadanie.
Jej rolą nie jest maksymalizacja zysku.
Jej rolą jest ograniczenie ryzyka.
Podobnie jak ubezpieczenie, może przez długi czas nie być wykorzystywana. Nie oznacza to jednak, że jest niepotrzebna.
W momencie kryzysu może okazać się jednym z najważniejszych aktywów przedsiębiorstwa.
Bezpieczeństwo finansowe daje większą swobodę
Firma bez rezerwy może być bardzo wrażliwa na nawet niewielkie zakłócenia.
Opóźniona faktura, awaria samochodu, utrata klienta czy nieplanowany wydatek mogą wymusić natychmiastowe poszukiwanie pieniędzy.
Firma posiadająca odpowiedni bufor może reagować spokojniej.
Dlatego budowanie poduszki finansowej warto traktować nie jako ograniczenie możliwości inwestowania, lecz jako element zarządzania ryzykiem.
Najpierw należy określić minimalne koszty działalności, następnie oszacować realistyczny okres bezpieczeństwa i dopiero na tej podstawie ustalić docelową wartość rezerwy.
Nie musi ona powstać od razu. Może być budowana stopniowo z kolejnych nadwyżek.
Najważniejsze, aby była zaplanowana, dostępna i rzeczywiście przeznaczona na sytuacje, w których firma potrzebuje dodatkowego czasu.
Jeśli przedsiębiorca chce szerzej spojrzeć na kwestie związane z prowadzeniem działalności, zarządzaniem i podejmowaniem decyzji, wartościowym uzupełnieniem wiedzy mogą być materiały publikowane przez BITM.pl, gdzie tematy finansowe łączone są z praktyką funkcjonowania współczesnych firm.